SSL Sertifikası Nedir, Ne İşe Yarar? Türleri ve Ücretsiz SSL Kurulumu

SSL sertifikası, bir web sitesinin kimliğini doğrulayan ve ziyaretçiyle site arasındaki bağlantının şifrelenmesini sağlayan dijital belgedir. Sertifikası olan site https:// ile açılır; tarayıcı adres çubuğunda bağlantının güvenli olduğunu gösterir. Sertifika yoksa ya da süresi dolmuşsa tarayıcı "Güvenli değil" uyarısı verir ve birçok ziyaretçi siteyi terk eder.

Bugün kullanılan protokolün adı aslında TLS'tir; SSL eski adıdır ama alışkanlıkla hâlâ "SSL sertifikası" denir.

SSL sertifikası ne işe yarar?

• Şifreleme. Formlara girilen parolalar, kart bilgileri ve kişisel veriler yolda okunamaz.
• Kimlik doğrulama. Ziyaretçinin bağlandığı sunucunun gerçekten o alan adına ait olduğu doğrulanır; araya giren sahte bir sunucu sertifika gösteremez.
• Bütünlük. Sayfanın yolda değiştirilmediği, araya reklam ya da zararlı kod eklenmediği garanti edilir.
• Güven ve SEO. Tarayıcılar HTTPS olmayan siteleri "Güvenli değil" olarak işaretler; Google da HTTPS'i sıralama işaretlerinden biri olarak kullanır.
• Modern özellikler. HTTP/2, konum izni, bildirimler ve ödeme altyapıları gibi birçok özellik yalnız HTTPS'te çalışır.

HTTPS nasıl çalışır?

1. Tarayıcı siteye bağlanır ve sunucudan sertifikasını ister.
2. Sunucu sertifikasını gönderir. Sertifikada alan adı, geçerlilik tarihleri, sertifikayı veren kuruluş ve sunucunun açık anahtarı bulunur.
3. Tarayıcı sertifikayı kontrol eder: güvendiği bir sertifika otoritesi (CA) tarafından mı verilmiş, süresi geçerli mi, alan adını kapsıyor mu?
4. Kontroller geçerse tarayıcı ve sunucu yalnız ikisinin bildiği bir oturum anahtarı üzerinde anlaşır ve bundan sonraki bütün trafik bu anahtarla şifrelenir.

Kontrollerden biri başarısız olursa tarayıcı uyarı sayfası gösterir. Bu uyarıların nedenlerini bağlantınız gizli değil hatası yazısında anlattık.

Sertifika türleri

Doğrulama düzeyine göre

Şifreleme gücü üç türde de aynıdır; fark yalnız sertifikayı alanın kimliğinin ne kadar ayrıntılı doğrulandığıdır. Modern tarayıcılar EV sertifikalar için artık ayrı bir yeşil çubuk göstermiyor.

Kapsamına göre

• Tek alan adı: Yalnız ornek.com (genellikle www.ornek.com da dahil edilir).
• Wildcard: *.ornek.com biçimindedir; blog.ornek.com, magaza.ornek.com gibi bütün birinci düzey alt alan adlarını kapsar.
• Çok alan adlı (SAN): Tek sertifikada birbirinden farklı birden çok alan adı.

Ücretsiz SSL: Let's Encrypt

Let's Encrypt, ücretsiz DV sertifika veren kâr amacı gütmeyen bir sertifika otoritesidir. Bütün tarayıcılar tarafından tanınır ve şifreleme açısından ücretli DV sertifikalardan farkı yoktur. Sertifikalar kısa geçerlilik süreli olduğu için otomatik yenilemeyle kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Hosting panelinde: cPanel'de AutoSSL, Plesk'te Let's Encrypt eklentisi ve çoğu hosting firmasının panelinde "Ücretsiz SSL" düğmesi sertifikayı tek tıkla kurar ve kendiliğinden yeniler.

Kendi sunucunuzda: certbot aracı Nginx ve Apache için sertifikayı alır, yapılandırır ve yenilemeyi zamanlar:

sudo certbot --nginx -d ornek.com -d www.ornek.com

Otomatik yenileme kurulduktan sonra da kontrol edilmelidir; DNS değişikliği, kapanan bir port ya da hatalı bir yönlendirme yenilemenin sessizce başarısız olmasına yol açabilir. Bu konuyu Let's Encrypt süre dolumu uyarısı yazısında ayrıca anlattık.

Sertifika süreleri kısalıyor

Sertifika otoriteleri ve tarayıcı üreticileri, sertifikaların en uzun geçerlilik süresini aşamalı olarak kısaltma kararı aldı. Bu, elle yenilenen sertifikaların çok daha sık değiştirilmesi gerekeceği anlamına geliyor. Ayrıntılar ve takvim SSL sertifika süreleri kısalıyor yazısında.

SSL kurulduktan sonra kontrol listesi

1. HTTP adresleri HTTPS'e yönlendiriliyor mu? Yönlendirme döngüsüne dikkat edin (ERR_TOO_MANY_REDIRECTS).
2. Sertifika hem ornek.com hem www.ornek.com adresini kapsıyor mu?
3. Sayfadaki görseller, betikler ve stil dosyaları https:// ile mi yükleniyor? http:// ile yüklenen kaynak "karışık içerik" uyarısına yol açar.
4. Sertifikanın bitiş tarihi ne zaman ve yenileme otomatik mi?

Sertifikanın bitiş tarihini, kimin verdiğini ve hangi adresleri kapsadığını SSL sertifikası kontrol aracıyla görebilirsiniz.

Sertifikanızın süresini takip edin

Otomatik yenileme çoğu zaman çalışır; çalışmadığında ise ilk fark eden genellikle "Güvenli değil" uyarısını gören ziyaretçidir. domainizle.tr, alan adınızı eklediğinizde SSL sertifikanızın bitiş tarihini kendiliğinden okur ve süre dolmadan kademeli olarak hatırlatır. Alan adınız için sizin bilmediğiniz yeni bir sertifika çıkarılırsa da haber verir; bu, alan adının ele geçirilmesinin erken işaretlerinden biridir.

Sık sorulan sorular

Ücretsiz SSL ile ücretli SSL arasında fark var mı?

Şifreleme açısından yoktur; ikisi de aynı gücü sağlar. Ücretli sertifikalar OV ve EV gibi şirket doğrulaması, daha uzun destek ve bazen sigorta gibi ek hizmetler sunar. Çoğu site için ücretsiz DV sertifika yeterlidir.

SSL sertifikasının süresi dolarsa ne olur?

Tarayıcılar siteyi açmadan önce tam sayfa güvenlik uyarısı gösterir. Ziyaretçilerin büyük kısmı bu noktada siteden çıkar; uygulamalar ve API bağlantıları ise tamamen durur.

Alt alan adlarım için ayrı sertifika gerekir mi?

Tek alan adı sertifikası alt alan adlarını kapsamaz. Her alt alan adı için ayrı sertifika alabilir ya da bütün alt alan adlarını kapsayan bir wildcard sertifika kullanabilirsiniz.

SSL sertifikası sitemi hızlandırır mı?

Dolaylı olarak evet. Şifreleme günümüz sunucularında çok küçük bir yük getirir; buna karşılık HTTPS ile açılan HTTP/2 ve HTTP/3 protokolleri sayfaların genellikle daha hızlı yüklenmesini sağlar.

Sertifikanızın süresinin dolduğunu ziyaretçilerinizden öğrenmeyin. Hesap oluşturun, alan adınızı ekleyin ve SSL süreniz dolmadan haberdar olun.