DNS Yayılması Nedir? DNS Değişikliği Neden Hemen Görünmez

DNS yayılması (DNS propagation), bir DNS kaydında yaptığınız değişikliğin internetteki bütün DNS sunucularına ulaşıp eski bilginin yerini almasına verilen addır. Aslında değişiklik bir yere "yayılmaz": dünyadaki DNS çözümleyicileri (internet servis sağlayıcınızın, Google'ın, Cloudflare'in sunucuları) eski kaydı belli bir süre önbellekte tutar ve bu süre dolunca yenisini sorar. Bu yüzden siteniz bir kişide yeni sunucudan açılırken, başka birinde hâlâ eski sunucudan açılabilir.

Bu rehberde yayılmanın neden zaman aldığını, süreyi neyin belirlediğini ve beklemeyi nasıl kısaltabileceğinizi anlatıyoruz.

DNS değişikliği neden hemen görünmez?

Bir ziyaretçi sitenizi açtığında tarayıcı, alan adınızın IP adresini doğrudan sizin DNS sunucunuza değil, ziyaretçinin bağlı olduğu çözümleyiciye sorar. Çözümleyici cevabı bir kez öğrendikten sonra kaydın TTL (Time To Live, yaşam süresi) değeri kadar önbellekte tutar ve o süre boyunca tekrar sormaz.

Örneğin A kaydınızın TTL değeri 3600 saniyeyse, sitenizi bir saat önce ziyaret etmiş birinin çözümleyicisi o bir saat dolana kadar eski IP adresini vermeye devam eder. Siz kaydı değiştirseniz bile o çözümleyici yeni değeri ancak önbelleği dolunca öğrenir. Dünyada binlerce çözümleyici olduğu ve her biri önbelleğini farklı zamanda yenilediği için değişiklik kademeli olarak görünür.

Bu sürecin üstüne başka önbellekler de eklenir:

• İşletim sistemi önbelleği: Bilgisayarınız da DNS cevaplarını bir süre saklar.
• Tarayıcı önbelleği: Chrome ve Firefox kendi DNS önbelleklerini tutar.
• Bazı servis sağlayıcılar: TTL değerini her zaman tam olarak uygulamayabilir ve kaydı daha uzun tutabilir.

Yayılma ne kadar sürer?

Süreyi değişikliğin türü belirler:

Nameserver değişikliğinin daha uzun sürmesinin nedeni, .com ya da .com.tr gibi uzantı sunucularının NS kayıtlarına verdiği TTL değerlerinin genellikle uzun olmasıdır. Kayıt firmanızın panelinde nameserver'ı değiştirdiğinizde bu değişikliğin önce registry'ye iletilmesi, sonra çözümleyicilerin eski NS bilgisini unutması gerekir. Nameserver'ın ne olduğunu ve nasıl değiştirildiğini nameserver nedir yazısında anlattık.

Yayılmayı hızlandırmanın yolu: TTL'i önceden düşürün

Yayılmayı değişiklikten sonra hızlandıramazsınız, çünkü eski TTL değeri çoktan önbelleklere yazılmıştır. Ama değişikliği planlıyorsanız bekleme süresini neredeyse sıfıra indirebilirsiniz:

1. Taşıma gününden önce, değiştireceğiniz kaydın TTL değerini düşük bir değere (örneğin 300 saniyeye) indirin.
2. Eski TTL süresi dolana kadar bekleyin; böylece bütün önbellekler yeni, kısa TTL'i öğrenir.
3. Kaydı yeni değerine değiştirin. Önbellekler artık kısa aralıklarla sorduğu için değişiklik hızla görünür.
4. Taşıma tamamlanıp her şeyin çalıştığından emin olunca TTL'i eski değerine geri yükseltin.

Hosting değiştirirken bu yöntem, eski ve yeni sunucunun aynı anda trafik aldığı karışık dönemi büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Kendi önbelleğinizi temizleyin

Değişiklik dünyada görünmesine rağmen sizin bilgisayarınızda hâlâ eski site açılıyorsa sorun büyük olasılıkla yerel önbellektir:

• Windows: Komut İstemi'nde ipconfig /flushdns
• macOS: Terminal'de sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder
• Chrome: Adres çubuğuna chrome://net-internals/#dns yazıp "Clear host cache"
• Telefon: Uçak modunu açıp kapatmak çoğu zaman yeterlidir.

Yayılımı nasıl kontrol edersiniz?

Bir kaydın belirli bir çözümleyicide ne gösterdiğini komut satırından sorabilirsiniz:

dig alanadiniz.com A @8.8.8.8 +short
dig alanadiniz.com A @1.1.1.1 +short

İlk komut Google'ın, ikincisi Cloudflare'in çözümleyicisine sorar. Cevaplar farklıysa yayılma sürüyordur. Kaydın kaynağında doğru olup olmadığını görmek için yetkili nameserver'a doğrudan sorun:

dig alanadiniz.com NS +short
dig alanadiniz.com A @ns1.dnssaglayiciniz.com +short

Yetkili nameserver yeni değeri veriyorsa sizin tarafınızda yapılacak bir şey kalmamıştır; yalnızca önbelleklerin dolmasını beklersiniz. Türkiye'deki yaygın servis sağlayıcıların çözümleyicilerinde kaydınızın ne göründüğünü tek ekranda görmek için DNS Türkiye yayılım aracımızı ücretsiz kullanabilirsiniz.

"Yayılma bekleniyor" sanılan başka sorunlar

Her "değişiklik görünmüyor" durumu yayılma değildir. Uzun beklemeden önce şunları kontrol edin:

• Kaydı yanlış yere eklemek: Nameserver'ınız Cloudflare'i gösterirken kaydı kayıt firmasının panelinde düzenlemek hiçbir şeyi değiştirmez. Kayıt, alan adının o an kullandığı nameserver'da düzenlenmelidir.
• Yazım hatası: Kaydın adında fazladan alan adı (www.alanadiniz.com.alanadiniz.com) ya da değerin sonunda nokta eksikliği sık görülür.
• CDN ya da proxy: Cloudflare gibi bir proxy arkasındaysanız ziyaretçi, sizin IP'nizi değil proxy'nin IP'sini görür.
• Süresi dolmuş alan adı: Alan adının süresi dolduysa kayıt firması nameserver'ları park sayfasına çevirmiş olabilir. Ne olup bittiğini domain süresi dolarsa ne olur yazısında anlattık.

Değişiklikten sonra izlemeyi unutmayın

DNS değişiklikleri çoğunlukla taşıma, hosting değişikliği ya da e-posta servisine geçiş sırasında yapılır ve küçük bir hata sitenizin ya da e-postanızın sessizce durmasına yol açar. domainizle.tr, alan adlarınızın nameserver ve DNS kayıtlarını ücretsiz olarak izler; kayıtlarınız beklenmedik biçimde değişirse ya da siteniz açılmazsa size haber verir.

Sık sorulan sorular

DNS yayılması gerçekten bir gün sürer mi?

Sürebilir, ama çoğu kayıt değişikliği bundan çok daha hızlı görünür. Uzun bekleme genellikle nameserver değişikliklerinde ve TTL değeri yüksek kayıtlarda yaşanır. Yukarıdaki TTL yöntemiyle planlanan değişikliklerde bekleme çok kısalır.

Yayılma sırasında sitem kapanır mı?

Kapanmaz, ama bazı ziyaretçiler eski sunucuya, bazıları yenisine gider. Bu yüzden taşıma sırasında eski sunucuyu hemen kapatmayın; iki sunucu da bir süre aynı içeriği yayınlasın.

E-postalarım yayılma sırasında kaybolur mu?

MX kaydını değiştirdiyseniz bir süre bazı postalar eski posta sunucusuna gidebilir. Eski posta hesaplarını yayılma bitene kadar silmeyin ve oraya düşen postaları kontrol edin.

TTL değerini çok düşük tutmanın sakıncası var mı?

Kalıcı olarak çok düşük TTL, DNS sunucunuza daha fazla sorgu gelmesine ve ziyaretçilerin her seferinde biraz daha uzun beklemesine yol açar. Düşük TTL'i yalnızca değişiklik dönemlerinde kullanın.

DNS kayıtlarınızın sessizce değişmesini ziyaretçilerinizden öğrenmeyin. Ücretsiz hesap oluşturun, alan adınızı ekleyin ve nameserver ve DNS değişikliklerinden haberdar olun.